قرص ماتوراید (Matoride) یکی از فرآورده‌های حاوی متیل‌فنیدات (Methylphenidate) است که برای کنترل علائم اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD) تجویز می‌شود. ماتوراید در برخی شکل‌های دارویی به‌صورت پیوسته‌رهش و در دوزهای ۱۸، ۳۶ و ۵۴ میلی‌گرم عرضه می‌شود.
در این مقاله از حس تحول، ماتوراید را از جنبه کاربرد، نحوه اثر، تفاوت دوزها، عوارض، تداخلات، مصرف در کودکان و بزرگسالان، وابستگی، الکل، بارداری و پرسش‌های رایج بررسی می‌کنیم.
ماتوراید چیست؟
ماتوراید یک نام تجاری برای فرآورده حاوی متیل‌فنیدات هیدروکلراید است. متیل‌فنیدات در گروه داروهای محرک سیستم عصبی مرکزی قرار می‌گیرد و یکی از داروهایی است که برای درمان ADHD استفاده می‌شود.
این دارو با تغییر فعالیت برخی انتقال‌دهنده‌های عصبی در مغز، به تنظیم توجه و کنترل رفتار کمک می‌کند. هدف از درمان این نیست که کودک یا بزرگسال صرفاً «آرام‌تر» شود؛ هدف اصلی، کاهش علائم ADHD و بهتر شدن عملکرد فرد در مدرسه، دانشگاه، محیط کار، خانواده و روابط اجتماعی است.
ماتوراید برای همه افراد مبتلا به حواس‌پرتی یا بی‌قراری مناسب نیست. تشخیص ADHD باید بر اساس ارزیابی بالینی انجام شود و صرف داشتن چند علامت مثل بی‌تمرکزی، فراموشکاری یا بی‌قراری به معنی ابتلا به ADHD نیست.
اگر می‌خواهید ابتدا با خود اختلال آشنا شوید، مطالعه مقاله علائم بیش فعالی در کودکان می‌تواند دید دقیق‌تری درباره تفاوت علائم ADHD با رفتارهای طبیعی دوران کودکی ایجاد کند.
قرص ماتوراید برای چیست؟
مهم‌ترین کاربرد ماتوراید، کمک به کنترل علائم ADHD است.
این علائم ممکن است شامل موارد زیر باشند:
دشواری در حفظ توجه
حواس‌پرتی زیاد
فراموشکاری
انجام ندادن کارها تا پایان
تکانشگری
بی‌قراری
دشواری در نشستن یا ماندن روی یک فعالیت
مشکل در سازمان‌دهی کارها
اختلال در عملکرد تحصیلی یا شغلی
در فردی که ADHD تشخیص داده شده است، پزشک ممکن است دارو را در کنار مداخلات روان‌شناختی، آموزشی و رفتاری قرار دهد. دارو به‌تنهایی قرار نیست تمام مشکلات مربوط به ADHD را برطرف کند.
برای آشنایی با گزینه‌های درمانی مختلف، مطالعه مقاله انواع راه‌های درمان بیش فعالی و درمان ADHD نیز می‌تواند مفید باشد.
ماتوراید چگونه روی مغز اثر می‌کند؟
متیل‌فنیدات روی سیستم‌های انتقال‌دهنده عصبی مغز اثر می‌گذارد و به تنظیم فعالیت مرتبط با توجه و کنترل رفتار کمک می‌کند.
مکانیسم دقیق اثر این دارو به‌طور کامل ساده و یک‌خطی نیست، اما افزایش فعالیت برخی مسیرهای مرتبط با دوپامین و نورآدرنالین در عملکرد توجه و کنترل تکانه نقش دارد.
به همین دلیل، پاسخ افراد به متیل‌فنیدات یکسان نیست.
ممکن است یک فرد با یک فرآورده از متیل‌فنیدات پاسخ مناسبی بگیرد و فرد دیگری به تنظیم دوز، تغییر شکل دارویی یا حتی داروی دیگری نیاز داشته باشد.
پس اینکه یک نفر از ماتوراید نتیجه خوبی گرفته است، به این معنی نیست که همان دارو و همان مقدار برای فرد دیگری نیز مناسب خواهد بود.
ماتوراید ۱۸، ۳۶ و ۵۴ چه تفاوتی دارند؟
این اعداد نشان‌دهنده مقدار ماده مؤثره در هر فرآورده هستند و به معنی این نیستند که یک دوز برای همه افراد «بهتر» از دیگری است.
در فرآورده‌های پیوسته‌رهش متیل‌فنیدات، دوزهای ۱۸، ۳۶ و ۵۴ میلی‌گرم وجود دارند و پزشک با توجه به شرایط فرد، پاسخ درمانی و عوارض احتمالی درباره مقدار مناسب تصمیم می‌گیرد.
بنابراین:
ماتوراید ۱۸ لزوماً برای کودکان نیست.
ماتوراید ۳۶ لزوماً برای بزرگسالان نیست.
ماتوراید ۵۴ نیز به معنی شدت بیشتر ADHD نیست.
انتخاب مقدار دارو به عواملی مانند سن، وضعیت بالینی، داروهای هم‌زمان، پاسخ بدن و شکل دارویی بستگی دارد.
به همین دلیل نباید بر اساس تجربه دوست، اعضای خانواده یا تجربه کاربران اینترنتی، مقدار مصرف را افزایش یا کاهش داد.
ماتوراید ۱۸ چیست؟
ماتوراید ۱۸ یکی از دوزهای فرآورده پیوسته‌رهش متیل‌فنیدات است.
این دوز ممکن است در برنامه درمانی بعضی بیماران مورد استفاده قرار گیرد، اما مناسب بودن آن برای یک فرد مشخص باید توسط پزشک تعیین شود.
اگر فردی با یک دوز دچار بی‌خوابی، کاهش اشتها، تپش قلب، تحریک‌پذیری یا عوارض دیگر شود، راه‌حل لزوماً افزایش یا قطع خودسرانه دارو نیست. پزشک باید میزان اثر و عوارض را هم‌زمان بررسی کند.
ماتوراید ۳۶ چیست؟
ماتوراید ۳۶ نیز یکی از فرآورده‌های پیوسته‌رهش متیل‌فنیدات است.
اگر پزشک این دوز را تجویز کرده باشد، نباید صرفاً به دلیل اینکه فرد دیگری با آن دچار عارضه شده یا نتیجه متفاوتی گرفته است، برنامه درمانی تغییر کند.
پاسخ به متیل‌فنیدات فردبه‌فرد متفاوت است.
ماتوراید ۵۴ چیست؟
ماتوراید ۵۴ از دوزهای بالاتر فرآورده‌های پیوسته‌رهش متیل‌فنیدات محسوب می‌شود.
اما بالاتر بودن عدد دوز به معنی «قوی‌تر بودن برای همه» یا مناسب‌تر بودن برای ADHD شدید نیست.
اینکه پزشک چه مقدار را انتخاب کند، به وضعیت فرد و پاسخ او به درمان بستگی دارد. افزایش دوز بدون نظر پزشک می‌تواند احتمال عوارض و مصرف نادرست دارو را افزایش دهد.
آیا ماتوراید همان متیل‌فنیدات است؟
از نظر ماده مؤثره، ماتوراید یک فرآورده حاوی متیل‌فنیدات هیدروکلراید است.
اما هنگام مقایسه فرآورده‌های مختلف متیل‌فنیدات، فقط نام ماده مؤثره مهم نیست؛ شکل دارویی و نحوه آزادسازی آن نیز اهمیت دارد.
برای همین ممکن است دو دارو هر دو متیل‌فنیدات داشته باشند، اما مدت و الگوی اثر آنها یکسان نباشد.
این موضوع یکی از دلایلی است که نباید داروهای حاوی متیل‌فنیدات را بدون هماهنگی پزشک با یکدیگر جایگزین کرد.
تفاوت ماتوراید و ریتالین چیست؟
هر دو می‌توانند حاوی متیل‌فنیدات باشند، اما نام تجاری، شکل دارویی و نحوه آزادسازی فرآورده اهمیت دارد.
در نتیجه نمی‌توان فقط بر اساس نام «ماتوراید» یا «ریتالین» گفت کدام دارو برای همه بهتر است.
اگر این سؤال برای شما مهم است، مقاله تفاوت ماتوراید و ریتالین را بخوانید؛ در آن تفاوت این دو فرآورده با جزئیات بیشتری بررسی شده است.
عوارض قرص ماتوراید چیست؟
مانند هر دارویی، ماتوراید نیز می‌تواند باعث بروز عوارض شود. شدت و نوع عوارض در افراد مختلف متفاوت است.
برخی عوارضی که ممکن است در مصرف متیل‌فنیدات دیده شوند عبارت‌اند از:
کاهش اشتها
کاهش وزن
سردرد
دل‌درد
تهوع
خشکی دهان
بی‌خوابی یا دشواری در خواب
بی‌قراری
تحریک‌پذیری
اضطراب یا احساس تنش
افزایش ضربان قلب
افزایش فشار خون
سرگیجه
بروز یک عارضه به معنی آن نیست که دارو حتماً باید قطع شود. پزشک بر اساس شدت عارضه و میزان فایده درمان تصمیم می‌گیرد که آیا نیاز به تغییر برنامه درمانی وجود دارد یا خیر.
عوارض قرص ماتوراید ۱۸
مهم است بدانیم نوع عارضه فقط به عدد ۱۸ مربوط نیست. عواملی مانند حساسیت فرد، سایر داروها، زمان مصرف، وضعیت جسمی و روانی و شکل دارویی می‌توانند روی تجربه فرد از دارو اثر بگذارند.
از عوارضی که ممکن است در طول درمان دیده شوند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
کاهش اشتها
کاهش وزن
سردرد
درد شکم
بی‌خوابی
تحریک‌پذیری
بی‌قراری
تپش قلب
اگر عارضه شدید، مداوم یا نگران‌کننده باشد، باید با پزشک یا داروساز مطرح شود.
عوارض ماتوراید ۳۶
عوارض احتمالی این دوز از همان طیف کلی عوارض متیل‌فنیدات پیروی می‌کند و نمی‌توان گفت ماتوراید ۳۶ حتماً عارضه خاص و منحصربه‌فردی ایجاد می‌کند.
اگر بعد از مصرف دارو علائمی مانند تپش قلب شدید، درد قفسه سینه، تنگی نفس، غش، تغییرات شدید خلقی، توهم یا علائم عصبی غیرعادی ایجاد شد، ارزیابی پزشکی فوری اهمیت دارد.
عوارض ماتوراید در کودکان چیست؟
در کودکان، یکی از موضوعات مهم هنگام درمان با متیل‌فنیدات، اشتها و روند رشد است.
برخی کودکان ممکن است در طول درمان کاهش اشتها یا کاهش وزن داشته باشند. همچنین پزشک ممکن است رشد قدی و وزنی کودک را در طول درمان پایش کند.
عوارض احتمالی دیگر شامل:
سردرد
دل‌درد
بی‌خوابی
تحریک‌پذیری
بی‌قراری
کاهش اشتها
است.
به همین دلیل، مصرف دارو در کودک باید با پیگیری منظم همراه باشد و والدین نباید صرفاً بر اساس تغییر رفتار کودک، مقدار دارو را خودشان تغییر دهند.
اگر درباره علائم ADHD در سنین مختلف سؤال دارید، مقاله علائم ADHD در نوجوانان و راه‌های درمان بیش فعالی در نوجوانان نیز می‌تواند مکمل این مطلب باشد.
عوارض ماتوراید در بزرگسالان
متیل‌فنیدات فقط برای کودکان نیست و ممکن است برای بزرگسالان مبتلا به ADHD نیز تجویز شود.
در بزرگسالان نیز عوارضی مانند:
کاهش اشتها
بی‌خوابی
سردرد
خشکی دهان
اضطراب یا بی‌قراری
افزایش ضربان قلب
افزایش فشار خون
ممکن است رخ دهد.
در بزرگسالانی که بیماری قلبی، فشار خون بالا، اختلالات خلقی، اضطراب شدید، تیک یا سایر مشکلات پزشکی دارند، پزشک باید پیش از شروع درمان شرایط فرد را بررسی کند.
آیا ماتوراید اعتیادآور است؟
این سؤال پاسخ ساده «بله» یا «خیر» ندارد.
متیل‌فنیدات یک داروی محرک است و امکان سوءمصرف، وابستگی و مصرف نادرست دارد؛ به همین دلیل دارو باید دقیقاً طبق نسخه مصرف شود.
اما مصرف دارو طبق دستور پزشک با سوءمصرف آن یکسان نیست.
خطر زمانی بیشتر می‌شود که فرد:
مقدار دارو را خودسرانه افزایش دهد
دارو را برای بیدار ماندن یا درس خواندن بدون تشخیص ADHD مصرف کند
دارو را در اختیار فرد دیگری قرار دهد
شکل مصرف دارو را تغییر دهد
دارو را برای ایجاد احساس سرخوشی استفاده کند
متیل‌فنیدات نباید برای افزایش انرژی روزمره یا عملکرد تحصیلی در فرد سالم به‌صورت خودسرانه استفاده شود.
آیا ماتوراید مواد مخدر است؟
ماتوراید یک ماده مخدر به معنای داروهای اوپیوئیدی نیست.
ماده مؤثره آن متیل‌فنیدات است و در گروه محرک‌های سیستم عصبی مرکزی قرار می‌گیرد.
با این حال، اینکه یک دارو «مخدر» نیست به معنی بی‌خطر بودن مصرف خودسرانه آن نیست. متیل‌فنیدات می‌تواند در صورت مصرف نادرست مورد سوءمصرف قرار گیرد و به همین دلیل مصرف آن باید تحت نظارت پزشکی باشد.
آیا ماتوراید برای درس خواندن و افزایش تمرکز مناسب است؟
اگر فرد ADHD ندارد، مصرف خودسرانه ماتوراید برای اینکه چند ساعت بیشتر درس بخواند یا بیدار بماند توصیه نمی‌شود.
خواب کافی، برنامه‌ریزی، مدیریت حواس‌پرتی و بررسی علت افت تمرکز باید در اولویت قرار داشته باشد.
اگر مشکل تمرکز شدید، مداوم و مختل‌کننده عملکرد است، بهتر است علت آن بررسی شود؛ زیرا کم‌خوابی، اضطراب، افسردگی، مشکلات یادگیری و بعضی شرایط پزشکی نیز می‌توانند باعث کاهش تمرکز شوند.
آیا ماتوراید خواب‌آور است؟
خواب‌آور بودن، اثر اصلی ماتوراید نیست.
برعکس، متیل‌فنیدات به دلیل ماهیت محرک خود در بعضی افراد می‌تواند باعث دشواری در خواب یا بی‌خوابی شود.
البته پاسخ افراد یکسان نیست و اگر فرد بعد از مصرف دارو دچار خواب‌آلودگی یا خستگی غیرمعمول شود، باید این موضوع با پزشک مطرح شود.
ماتوراید و اشتها
کاهش اشتها یکی از عوارض شناخته‌شده متیل‌فنیدات است.
در کودکان این موضوع اهمیت بیشتری دارد، زیرا اشتهای کودک با رشد او ارتباط دارد.
اگر کودک در طول درمان به شکل محسوسی غذا نمی‌خورد، وزن کم می‌کند یا روند رشد او نگرانی ایجاد کرده است، موضوع باید با پزشک مطرح شود.
هدف از درمان ADHD فقط کاهش علائم نیست؛ رشد جسمی و کیفیت زندگی کودک نیز باید هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد.
ماتوراید و خواب
مشکل خواب می‌تواند هم از علائم یا پیامدهای ADHD باشد و هم در بعضی افراد از عوارض دارو.
بنابراین اگر کودک یا بزرگسال بعد از شروع ماتوراید دچار دیر خوابیدن، بیدار ماندن طولانی یا تغییر واضح الگوی خواب شد، بهتر است زمان مصرف و وضعیت کلی درمان توسط پزشک بررسی شود.
تغییر ساعت مصرف یا مقدار دارو نباید خودسرانه انجام شود.
ماتوراید و اضطراب
برخی افراد مبتلا به ADHD هم‌زمان علائم اضطراب دارند.
متیل‌فنیدات ممکن است در بعضی افراد باعث افزایش بی‌قراری یا اضطراب شود، اما این موضوع به معنی ممنوع بودن دارو برای همه افراد مضطرب نیست.
پزشک باید شدت اضطراب، نوع اختلال، شدت ADHD و پاسخ فرد به درمان را در کنار یکدیگر بررسی کند.
اگر اضطراب بعد از شروع دارو به شکل واضح تشدید شده است، این تغییر باید به پزشک اطلاع داده شود.
ماتوراید و بیماری‌های قلبی
متیل‌فنیدات می‌تواند باعث افزایش ضربان قلب یا فشار خون شود.
به همین دلیل، وجود سابقه بیماری قلبی، فشار خون بالا، اختلال ریتم قلب، نقص قلبی یا سابقه خانوادگی بعضی مشکلات قلبی باید پیش از شروع درمان به پزشک گفته شود.
علائمی مانند:
درد قفسه سینه
تنگی نفس
غش
ضربان قلب سریع یا نامنظم
نیازمند ارزیابی پزشکی هستند.
ماتوراید و تشنج
وجود سابقه تشنج یا مشکلات عصبی باید پیش از شروع متیل‌فنیدات با پزشک مطرح شود.
این موضوع به این معنی نیست که هر فرد مبتلا به صرع نمی‌تواند متیل‌فنیدات مصرف کند؛ بلکه تصمیم درمانی باید بر اساس شرایط فرد و کنترل تشنج انجام شود.
اگر در طول درمان تشنج جدیدی رخ دهد یا الگوی تشنج تغییر کند، باید فوراً به پزشک اطلاع داده شود.
ماتوراید و اختلالات روانپزشکی
قبل از تجویز متیل‌فنیدات، پزشک باید سابقه مشکلاتی مانند:
افسردگی
اختلال دوقطبی
شیدایی
روان‌پریشی
افکار خودآسیب‌رسان
تیک‌ها و سندرم تورت
را بررسی کند.
در موارد نادر، داروهای محرک می‌توانند با بروز یا تشدید علائم روان‌پریشی یا شیدایی همراه شوند.
اگر فرد بعد از شروع دارو دچار توهم، بدبینی شدید، تغییر غیرمعمول خلق، تحریک‌پذیری شدید یا رفتارهای غیرعادی شد، باید سریعاً با پزشک تماس گرفته شود.
تداخلات دارویی ماتوراید
ماتوراید ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد؛ بنابراین هنگام مراجعه به پزشک، فهرست تمام داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های مصرفی خود را ارائه کنید.
یکی از مهم‌ترین موارد، مهارکننده‌های MAO است. مصرف متیل‌فنیدات هم‌زمان با برخی مهارکننده‌های MAO یا در فاصله زمانی نزدیک به مصرف آنها می‌تواند خطرناک باشد.
برخی داروهای دیگر نیز ممکن است نیاز به تنظیم دوز یا پایش بیشتر داشته باشند.
بنابراین عبارت‌هایی مانند «ماتوراید با فلان دارو همیشه ممنوع است» معمولاً بیش از حد ساده‌سازی‌کننده‌اند. نوع دارو، مقدار مصرف و وضعیت فرد اهمیت دارد.
ماتوراید و الکل
مصرف الکل در کنار متیل‌فنیدات می‌تواند احتمال یا شدت برخی عوارض را افزایش دهد.
بنابراین اگر ماتوراید مصرف می‌کنید، درباره مصرف الکل با پزشک یا داروساز مشورت کنید و از ترکیب خودسرانه آنها خودداری کنید.
اگر فردی هم‌زمان الکل و مقدار زیادی از دارو مصرف کرده یا علائم غیرطبیعی مانند گیجی شدید، تپش قلب، درد قفسه سینه یا کاهش سطح هوشیاری دارد، باید فوراً ارزیابی پزشکی شود.
ماتوراید و بارداری
اگر باردار هستید، احتمال بارداری وجود دارد یا قصد بارداری دارید، قبل از شروع یا ادامه متیل‌فنیدات با پزشک مشورت کنید.
تصمیم درباره ادامه یا تغییر درمان در دوران بارداری باید بر اساس شرایط مادر، شدت علائم و ارزیابی پزشک انجام شود.
قطع خودسرانه دارو نیز توصیه نمی‌شود.
ماتوراید در دوران شیردهی
متیل‌فنیدات می‌تواند در شیر مادر دیده شود و در صورت مصرف در دوران شیردهی، وضعیت نوزاد باید مورد توجه قرار گیرد.
اگر مادر شیرده این دارو را مصرف می‌کند، بهتر است درباره ادامه درمان با پزشک صحبت کند و در صورت مشاهده بی‌قراری غیرعادی، مشکل خواب، کاهش اشتها یا مشکل در وزن‌گیری نوزاد، موضوع را به پزشک اطلاع دهد.
آیا می‌توان ماتوراید را ناگهانی قطع کرد؟
قطع یا تغییر داروی ADHD باید با نظر پزشک انجام شود.
در بعضی شرایط، پزشک ممکن است تصمیم بگیرد نیاز به ادامه دارو را دوباره ارزیابی کند یا برنامه درمانی را تغییر دهد.
اما این با توصیه عمومی به «قطع سالانه دارو» تفاوت دارد.
نیاز به ادامه درمان باید بر اساس وضعیت فرد، میزان کنترل علائم، عوارض، عملکرد تحصیلی یا شغلی و ارزیابی دوره‌ای پزشک مشخص شود.
اگر یک نوبت ماتوراید را فراموش کنیم چه کنیم؟
اگر مصرف یک نوبت فراموش شد، نباید برای جبران آن خودسرانه مقدار بیشتری از دارو مصرف کرد.
بهترین کار این است که بر اساس نوع فرآورده و دستور پزشک یا داروساز عمل شود.
به‌خصوص در فرآورده‌های طولانی‌رهش، نباید برای جبران دوز فراموش‌شده، مقدار مصرف را دو برابر کرد.
مصرف بیش از حد ماتوراید چه علائمی دارد؟
مصرف بیش از مقدار تجویز‌شده می‌تواند خطرناک باشد.
علائم مصرف بیش از حد ممکن است شامل مواردی مانند:
بی‌قراری شدید
لرزش
گیجی
استفراغ
تعریق
تپش قلب
افزایش فشار خون
توهم
تغییر سطح هوشیاری
تشنج
باشد.
در صورت احتمال مصرف بیش از حد، به‌جای تلاش برای درمان خانگی، باید فوراً از خدمات اورژانسی یا مرکز مسمومیت کمک گرفت.
نباید فرد را در خانه وادار به استفراغ کرد و نباید بدون دستور متخصص، زغال فعال یا داروی دیگری به او داد.
آیا ماتوراید برای همه کودکان مبتلا به ADHD مناسب است؟
خیر.
تشخیص ADHD به‌تنهایی به معنی یک نسخه ثابت برای همه کودکان نیست.
پزشک باید عواملی مانند:
سن کودک
شدت علائم
عملکرد تحصیلی
مشکلات رفتاری
خواب
اشتها
وضعیت رشد
اضطراب
تیک
بیماری‌های جسمی
داروهای هم‌زمان
را در نظر بگیرد.
همچنین درمان ADHD معمولاً فقط به دارو محدود نمی‌شود و ممکن است شامل آموزش والدین، مداخلات رفتاری، حمایت مدرسه و سایر روش‌های روان‌شناختی باشد.
قرص ماتوراید نی نی سایت؛ تجربه والدین چقدر قابل اعتماد است؟
عبارت «قرص ماتوراید نی نی سایت» یکی از کوئری‌های مهم این صفحه است و نشان می‌دهد والدین قبل از تصمیم‌گیری درباره دارو به دنبال تجربه سایر خانواده‌ها هستند.
خواندن تجربه دیگران می‌تواند برای شناخت دغدغه‌های رایج مفید باشد، اما تجربه کاربران نی نی سایت یا هر انجمن اینترنتی نمی‌تواند جای ارزیابی پزشکی را بگیرد.
ممکن است یک والد از کاهش اشتهای کودک خود نوشته باشد و والد دیگری از بهتر شدن تمرکز او. هر دو تجربه می‌توانند واقعی باشند، اما از آنها نمی‌توان نتیجه گرفت که ماتوراید برای همه کودکان همین اثر را دارد.
تفاوت پاسخ افراد به دارو طبیعی است و عواملی مانند سن، تشخیص، شدت علائم، شکل دارویی، مقدار تجویز‌شده و بیماری‌های همراه در آن نقش دارند.
بنابراین:
تجربه کاربران می‌تواند اطلاعات تکمیلی باشد، اما معیار تعیین دوز یا انتخاب دارو نیست.
ماتوراید بهتر است یا ریتالین؟
این سؤال را نمی‌توان برای همه افراد با یک جواب ثابت پاسخ داد.
ماتوراید و ریتالین هر دو با متیل‌فنیدات ارتباط دارند، اما نوع فرآورده و نحوه آزادسازی ماده مؤثره اهمیت زیادی دارد.
بنابراین انتخاب بین آنها باید بر اساس شرایط فردی، مدت مورد نیاز اثر، پاسخ قبلی به دارو و عوارض احتمالی انجام شود.
برای مقایسه دقیق‌تر، مقاله تفاوت ماتوراید و ریتالین را بخوانید.
ماتوراید یا ویاس؟
ویاس حاوی لیزدگزامفتامین است و از نظر ماده مؤثره با متیل‌فنیدات تفاوت دارد.
به همین دلیل، مقایسه ویاس و ماتوراید فقط با نگاه کردن به نام داروها کافی نیست.
هر دو می‌توانند در درمان ADHD استفاده شوند، اما انتخاب دارو به شرایط فردی و نظر پزشک بستگی دارد.
همچنین مقاله تأثیر آمفتامین‌ها بر درمان بیش فعالی توضیح می‌دهد که داروهای آمفتامینی چه تفاوتی با متیل‌فنیدات دارند.
آیا ماتوراید همان آمفتامین است؟
خیر.
این دو را نباید یکی دانست.
ماتوراید حاوی متیل‌فنیدات است، در حالی که برخی داروهای ADHD مانند لیزدگزامفتامین در گروه داروهای آمفتامینی قرار می‌گیرند.
هر دو گروه می‌توانند محرک سیستم عصبی مرکزی باشند، اما از نظر ماده مؤثره و ویژگی‌های دارویی یکسان نیستند.
چه زمانی باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد؟
در طول مصرف متیل‌فنیدات، بعضی علائم نیازمند ارزیابی سریع پزشکی هستند.
از جمله:
درد قفسه سینه
تنگی نفس
غش
ضربان قلب بسیار سریع یا نامنظم
توهم
بدبینی یا تغییر شدید رفتار
تشنج
واکنش آلرژیک شدید
تغییر رنگ یا درد غیرعادی انگشتان دست و پا
نعوظ دردناک و طولانی‌مدت در مردان
در چنین شرایطی منتظر ماندن برای برطرف شدن خودبه‌خودی علائم کار درستی نیست.
آیا ماتوراید باعث واسکولیت مغزی می‌شود؟
عبارت «واسکولیت مغزی نی نی سایت» در داده‌های Search Console این صفحه دیده شده است، اما این موضوع نباید با ادعای اینکه ماتوراید به‌طور معمول باعث واسکولیت مغزی می‌شود، اشتباه گرفته شود.
واسکولیت مغزی یک بیماری نادر است و سردرد یا علائم عصبی در فردی که دارو مصرف می‌کند به‌تنهایی به معنی واسکولیت نیست.
اگر فرد دچار سردرد شدید و ناگهانی، ضعف یا بی‌حسی یک‌طرفه، اختلال گفتار، اختلال بینایی، تشنج یا سایر علائم عصبی جدی شود، باید فوراً ارزیابی پزشکی انجام شود.
آیا متیل‌فنیدات ساندوز همان ماتوراید است؟
ماتوراید و برخی فرآورده‌های متیل‌فنیدات ساندوز می‌توانند ماده مؤثره یکسانی داشته باشند، اما نام تجاری، شرکت تولیدکننده، شکل دارویی و ویژگی‌های فرآورده باید هنگام مقایسه بررسی شود.
بنابراین عباراتی مانند:
متیل فنیدات ساندوز
متیل فنیدات ساندوز ۱۸
متیل فنیدات ساندوز ۳۶
متیل فنیدات ساندوز ۵۴
لزومـاً به معنی یک فرآورده کاملاً یکسان با ماتوراید نیستند.
اگر پزشک یک فرآورده مشخص را تجویز کرده است، جایگزین کردن آن با محصول دیگری باید با هماهنگی پزشک یا داروساز انجام شود.
جمع‌بندی؛ ماتوراید برای چه کسانی است؟
ماتوراید یک فرآورده حاوی متیل‌فنیدات است که برای درمان علائم ADHD استفاده می‌شود.
مهم‌ترین نکات درباره ماتوراید عبارت‌اند از:
ماتوراید حاوی متیل‌فنیدات است.
متیل‌فنیدات یک محرک سیستم عصبی مرکزی است.
ماتوراید می‌تواند برای کنترل علائم ADHD تجویز شود.
دوز مناسب برای همه افراد یکسان نیست.
ماتوراید ۱۸، ۳۶ و ۵۴ از دوزهای پر مصرف هستند.
کاهش اشتها و اختلال خواب از عوارض مهم قابل توجه هستند.
رشد و وزن کودکان در طول درمان باید پایش شود.
بیماری‌های قلبی، فشار خون، تیک، اختلالات خلقی و داروهای هم‌زمان باید به پزشک گفته شوند.
مصرف خودسرانه یا تغییر دوز می‌تواند خطرناک باشد.
تجربه دیگر افراد از مصرف متوراید نمی‌تواند جایگزین ارزیابی پزشک شود.
ماتوراید و ریتالین را نباید صرفاً بر اساس نام تجاری با یکدیگر مقایسه کرد.
ماتوراید با داروهای آمفتامینی مانند لیزدگزامفتامین یکسان نیست.
پرسش‌های متداول درباره ماتوراید
ماتوراید برای چیست؟
ماتوراید حاوی متیل‌فنیدات است و برای کنترل علائم ADHD تجویز می‌شود.
ماتوراید ۱۸ برای چیست؟
ماتوراید ۱۸ یکی از فرآورده‌های پیوسته‌رهش متیل‌فنیدات است و مقدار مصرف آن باید توسط پزشک تعیین شود.
ماتوراید ۳۶ برای چیست؟
ماتوراید ۳۶ نیز یک فرآورده پیوسته‌رهش متیل‌فنیدات است که ممکن است در برنامه درمان ADHD استفاده شود.
ماتوراید ۵۴ برای چیست؟
ماتوراید ۵۴ یکی از دوزهای بالاتر فرآورده‌های پیوسته‌رهش متیل‌فنیدات است و استفاده از آن باید طبق نسخه پزشک باشد.
عوارض قرص ماتوراید ۱۸ چیست؟
کاهش اشتها، سردرد، دل‌درد، بی‌خوابی، بی‌قراری و تحریک‌پذیری از عوارض احتمالی متیل‌فنیدات هستند.
آیا ماتوراید اعتیادآور است؟
متیل‌فنیدات امکان سوءمصرف و وابستگی دارد و باید دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف شود. مصرف درمانی تحت نظر پزشک با سوءمصرف دارو یکسان نیست.
آیا ماتوراید همان ریتالین است؟
هر دو با متیل‌فنیدات ارتباط دارند، اما نام تجاری و شکل دارویی آنها می‌تواند متفاوت باشد. برای مقایسه دقیق‌تر باید نوع فرآورده و نحوه آزادسازی بررسی شود.
آیا ماتوراید همان آمفتامین است؟
خیر. ماتوراید حاوی متیل‌فنیدات است و از نظر ماده مؤثره با داروهای آمفتامینی تفاوت دارد.
آیا ماتوراید برای کودکان مناسب است؟
در صورت تشخیص ADHD و تجویز پزشک، ممکن است برای کودک استفاده شود؛ اما انتخاب دارو و مقدار مصرف باید بر اساس ارزیابی فردی انجام شود.
آیا ماتوراید برای بزرگسالان هم استفاده می‌شود؟
بله. متیل‌فنیدات می‌تواند برای کنترل ADHD در بزرگسالان نیز تجویز شود.
آیا می‌توان ماتوراید را خودسرانه قطع کرد؟
تغییر یا قطع برنامه دارویی باید با نظر پزشک انجام شود، به‌خصوص اگر دارو برای مدت طولانی مصرف شده باشد.
آیا می‌توان ماتوراید را برای درس خواندن مصرف کرد؟
مصرف خودسرانه متیل‌فنیدات برای افزایش تمرکز یا بیدار ماندن در فردی که ADHD ندارد توصیه نمی‌شود.
ماتوراید و الکل با هم تداخل دارند؟
الکل می‌تواند عوارض متیل‌فنیدات را تشدید کند؛ بنابراین درباره مصرف هم‌زمان باید با پزشک یا داروساز مشورت شود.
یک نکته مهم برای والدین
اگر برای فرزندتان ماتوراید تجویز شده است، صرفاً به دنبال این نباشید که «دارو اثر کرد یا نکرد». بهتر است در طول درمان تغییرات تمرکز، تکانشگری، رفتار، خواب، اشتها، وزن، عملکرد مدرسه و حال عمومی کودک را نیز زیر نظر داشته باشید و اطلاعات آن را با پزشک در میان بگذارید.
هدف درمان ADHD فقط کم کردن شیطنت یا ساکت‌تر شدن کودک نیست؛ هدف این است که کودک بتواند توجه، کنترل تکانه، یادگیری و عملکرد روزمره بهتری داشته باشد، بدون اینکه عوارض درمان کیفیت زندگی او را مختل کند.
در کلینیک حس تحول، ارزیابی ADHD می‌تواند با توجه به شرایط کودک یا بزرگسال و در نظر گرفتن علائم، وضعیت روانی و عملکرد فرد انجام شود تا در صورت نیاز، مسیر درمانی مناسب انتخاب شود.
